31 maart 2020

Feiten en fabels over wondverzorging

Een wondje loop je zo op. Uitschieten met een mesje, een valpartij, maar denk ook aan een krab of beet van een huisdier. Er circuleren allerlei ‘wijsheden’ over goede wondzorg. Maar: wat is wijsheid?

Een wond geneest beter aan de lucht
Fabel

Een pleister of andere wondbedekking zorgt voor een vochtiger wondklimaat, waardoor een wond juist beter geneest. Daarnaast beschermt de bedekking de wond tegen vuil en infecties en tegen druk en wrijving. Het advies is dus om een wond te beschermen met een pleister of andere wondbedekking.

Alcohol is de beste desinfectiemethode bij een wond
Fabel

Alcohol kan goed desinfecteren, maar het is irriterend, waardoor het wondweefsel verder beschadigd raakt en minder goed geneest. Ontsmetting met alcohol is ook pijnlijk. 

Als een wond jeukt, betekent dat dat hij geneest
Feit, maar…

Als een wond geneest, kan er inderdaad een tintelend en jeukend gevoel optreden. Maar jeuk kan ook wijzen op een ontsteking. Zeker als jeuk gepaard gaat met een kloppend gevoel, moet je aan een ontsteking denken en een dokter raadplegen. 

Geneest een wond langzaam, dan kan dat wijzen op een ernstige aandoening
Feit

Als een wond slecht geneest, kan dat betekenen dat er sprake is van verzwakte afweer of verminderde bloedcirculatie, bijvoorbeeld bij diabetes of een tumor. Duurt genezing lang, dan is het goed een dokter te raadplegen.

Diepe wonden zijn pijnlijker
Feit, maar…

In principe is een wond pijnlijker naarmate hij dieper is. Maar het tegenovergestelde kan ook voorkomen. De meeste zenuwuiteinden bevinden zich namelijk net onder de opperhuid. Daardoor kunnen oppervlakkige wonden zoals schaafwonden en brandwonden pijnlijker zijn dan een diepe snee.


Pleisters zijn een broeinest van bacteriën
Fabel

Een pleister gaat besmetting door ziektekiemen juist tegen. Daarbij is het wel belangrijk dat de wond eerst is schoongemaakt. Er zijn pleisters met toevoegingen als povidonjood of antibacterieel zilver, die nog beter tegen bacteriën beschermen. 

Kleine wondjes genezen vanzelf
Fabel

Elke wond - groot of klein - moet goed verzorgd worden. Bacteriën kunnen immers ook kleine wondjes infecteren. Dus: schoonmaken en beschermen is ook voor kleine wondjes belangrijk. 

Goede wondverzorging geeft minder littekenvorming
Feit

Dit is waar. Die goede wondverzorging bestaat uit goed schoonmaken en beschermen, zodat de wond optimaal kan genezen. Littekens ontstaan juist als de wond geïnfecteerd raakt, opnieuw opengaat of bij vorming van een korstje. 

Een wond hoef je maar één dag met een pleister te bedekken
Fabel

Nee, het beste kun je de pleister laten zitten tot de wond volledig is genezen. Veel mensen laten de pleister zitten zolang de wond bloedt. Daarna willen ze de wond ‘laten ademen’. Het is echter aangetoond dat wonden in de meeste gevallen beter en zonder complicaties genezen als hij met een pleister wordt beschermd tot hij volledig is genezen. Natuurlijk wel dagelijks de pleister vervangen.


Hansaplast Wondzalf V1

Drie belangrijke elementen van wondbehandeling

  1. Goed schoonmaken en zo nodig desinfecteren. Zorg dat vuil, zichtbare deeltjes én de onzichtbare binnengekomen bacteriën worden verwijderd. Schoonmaken kan met schoon kraanwater of met fysiologisch zout, ontsmetten met povidonjood of chloorhexidine. Ook zijn er speciale wondsprays. Deeltjes, zoals steentjes of (glas)splinters, kunnen worden verwijderd met een pincet die is ontsmet met wat alcohol. In het geval van een krab of beet van een huisdier is het verstandig om te checken of je nog beschermd bent tegen tetanus.

  2. Beschermen. Is de wond eenmaal schoon, zorg dan dat hij niet wordt blootgesteld aan mogelijk vuil en aan ziekteverwekkers. Zo krijgt de wond de gelegenheid om te genezen. Bescherming kan met een pleister, een steriel gaasje of wondverband of een kompres.

  3. Stimuleer genezing. Door regelmatig een speciale wondhelende zalf of spray aan te brengen, kan genezing - met minder kans op een litteken - worden bevorderd.

UA is uitsluitend voor apotheekmedewerkers en is niet bedoeld voor consumenten