31 maart 2020

De maximale dosering in het Kinderformularium: wat wordt er bedoeld?

Het interpreteren van de maximale doseringen in het Kinderformularium blijkt soms lastig te zijn. Ze worden dan ook wel eens anders opgevat dan ze bedoeld zijn.

Lees de voorbeelden en test je kennis!

Ondanks de instructies op de website van het Kinderformularium, worden er nog regelmatig fouten gemaakt met de maximale dosering.

De meeste doseringen in het Kinderformularium worden berekend op basis van kilogram lichaamsgewicht. Daarnaast wordt er vaak een maximale dosering per dag gedefinieerd. Soms wordt daar een maximale keerdosis (dosis per keer) aan toegevoegd. Over het algemeen komt de maximale dosering overeen met de normale dosering voor volwassenen. Want het is doorgaans niet de bedoeling dat kinderen een hogere dosering krijgen dan volwassenen.



Een bijdrage van Marika de Hoop-Sommen, apotheker Kinderformularium

Wat is de juiste interpretatie?

  • Geneesmiddel X
  • Dosering: 3 mg/kg/dag, max. 100 mg/dag

Stel: het gaat om een kind van 20 kg.
Een kind met een gewicht van 20 kg krijgt op basis van het dosisadvies 60 mg per dag. Dit is lager dan de maximumdosering van 100 mg per dag.
Maar anders dan bij volwassenen, betekent de maximale dosering niet dat voor elk kind - ongeacht het gewicht - de dosering zonder meer opgehoogd kan worden tot de maximale dosering. Met andere woorden: een dosering die lager is dan de maximale dosering, is niet automatisch correct. De dosering op basis van het lichaamsgewicht is leidend, tenzij deze hoger uitkomt dan de maximale dosering!

Nu gaat het om een kind van 40 kg.
Op basis van het dosisadvies krijgt een kind dat 40 kg weegt 120 mg per dag, maar de maximumdosering is 100 mg per dag. De maximumdosering mag NIET overschreden worden. De correcte dosering is in dit geval dus 100 mg per dag (de maximale dosering)

Test jouw kennis

Vraag 1:

Een kind van 6 jaar, gewicht 19 kg, krijgt een kuurtje amoxicilline voor een luchtweginfectie.

Recept: de huisarts heeft het volgende recept uitgeschreven: Amoxicilline suspensie, 100 mg/ml: 3 maal per dag 5 ml.

In het Kinderformularium staat de volgende dosering:
1 maand tot 18 jaar: 50 mg/kg/dag in 3 doses, max.: 1500 mg/dag. Range: 40-60 mg/kg/dag.

Is de voorgeschreven dosering juist? Waarom wel of waarom niet?

a) Ja, want de maximale dosis is 1500 mg per dag
b) Nee, want de maximale dosis voor dit kind is, afgerond, 1200 mg per dag
c) Nee, want de maximale dosis voor dit kind is 1140 mg per dag
d) Nee, want de maximale dosis voor dit kind is 950 mg per dag

Vraag 2:

Een klein, Aziatisch meisje van 12 jaar, 36 kg, heeft een ongecompliceerde urineweginfectie die met nitrofurantoïne behandeld moet worden.

Recept: op het recept staat: Nitrofurantoïne; volgens Kinderformularium.
De dosering in het Kinderformularium is als volgt:
1 maand tot 18 jaar: 5-6 mg/kg/dag in 4 doses, max. 200 mg/dag.

Welke actie is onjuist?

a) Het meisje krijgt de suspensie 10 mg/ml, 4 maal per dag 4,5 ml
b) Het meisje krijgt de suspensie 10 mg/ml, 4 maal per dag 5,5 ml
c) Het meisje krijgt de capsule met gereguleerde afgifte, 2 maal per dag 100 mg
d) Het meisje krijgt de gewone capsules van 50 mg, 4 maal per dag 1 capsule

Antwoorden

Vraag 1

Het juiste antwoord is antwoord b.

Kinderdoseringen worden idealiter berekend op basis van lichaamsgewicht. Dat kan betekenen dat je soms niet uitkomt met de beschikbare toedieningsvormen. Dan zal de dosis afgerond moeten worden. Hierbij wordt over het algemeen een afrondingsmarge van 10% gehanteerd.
In het geval van amoxicilline is de berekende dosis 19 kg x 50 mg/kg = 950 mg. Dit zou betekenen dat dit kind 3 maal per dag 3,167 ml zou moeten innemen. Omdat dit niet af te meten is, moet er afgerond worden. Als je kijkt naar de doseerrange van 40 tot 60 mg/kg, betekent dit dat de dagdosis voor dit kind moet liggen tussen 760 en 1140 mg per dag. Rekening houdend met een afrondingsmarge van 10% zijn er twee praktische oplossingen:

  • het kind krijgt 900 mg per dag; 3 maal per dag 3 ml;
  • het kind krijgt 1200 mg per dag; 3 maal per dag 4 ml.

Vraag 2

Het juiste antwoord is antwoord b.

Kinderdoseringen worden idealiter berekend op basis van lichaamsgewicht. Dat kan betekenen dat je soms niet uitkomt met de beschikbare toedieningsvormen. Dan zal de dosis afgerond moeten worden. Hierbij wordt over het algemeen een afrondingsmarge van 10% gehanteerd.
In het geval van nitrofurantoïne is de dosis 5 tot 6 mg/kg per dag. Als je uitgaat van de laagste dosering, 5 mg/kg, is de berekende dosering 5 mg/kg x 36 kg = 180 mg per dag.

Als je een suspensie geeft, kun je de exacte dosering geven, door 4 maal per dag 4,5 ml te geven (antwoord a).

De dosis van 180 mg afronden naar boven naar 200 mg per dag is ook mogelijk; vanaf 12 jaar mag namelijk ook de capsule met gereguleerde afgifte gegeven worden (antwoord c). En als je uitgaat van de hoogste dosis, 6 mg/kg, dan is de berekende dosis 6 mg/kg x 36 kg = 216 mg per dag. Er staat echter een maximale dosis van 200 mg per dag, dus afronden naar 200 mg per dag en 4 maal per dag de gewone capsule is ook mogelijk (antwoord d).

Maar 4 maal per dag 5,5 ml van de suspensie komt neer op een dosis van 216 mg per dag, terwijl een dosis hoger dan 200 mg per dag is niet toegestaan (antwoord b). Deze actie is dus onjuist.

UA is uitsluitend voor apotheekmedewerkers en is niet bedoeld voor consumenten