18 december 2020

Alles over het kijkonderzoek van de dikke darm

Om een coloscopie goed te kunnen uitvoeren, is het noodzakelijk dat patiënten zich goed voorbereiden. Het is daarbij essentieel dat zij de voorschriften omtrent medicijngebruik en dieet strikt opvolgen.

Wat is coloscopie en wat gebeurt er tijdens een coloscopie? Dat kun je lezen in UA6 van 2020.

Thuis laxeren

Voor het goed laten slagen van de coloscopie is een nauwkeurige voorbereiding essentieel. Rita van Westen, verpleegkundig specialist MDL in het Flevoziekenhuis Almere, voert intakegesprekken. “De patiënten die in ons ziekenhuis een coloscopie ondergaan, komen van tevoren langs voor een intakegesprek. Tijdens dit gesprek vertel ik wat de coloscopie inhoudt en ik laat ze de materialen zien die wij tijdens het onderzoek gebruiken, zoals de speciale broek met gulp aan de achterzijde die de patiënt draagt tijdens het onderzoek.”
Het belangrijkste aspect van de intake gaat over de voorbereiding die de patiënt thuis zelf moet doen. “Het is voor het kijkonderzoek heel belangrijk dat de darmen goed schoon zijn. Als er nog resten ontlasting in de darmen aanwezig zijn, kunnen wij namelijk niet goed zien of er afwijkingen aan de darm zijn. Het onderzoek kan daardoor langer duren of onvolledig zijn waardoor het opnieuw moet. Dat laatste willen wij uiteraard graag voorkomen.”

Die voorbereiding begint drie dagen voor de coloscopie. De patiënt moet de darmen reinigen door vezelarm te eten en door laxantia te nemen. Dat gebeurt in principe allemaal gewoon thuis. Daarnaast moet de patiënt de voorgeschreven hoeveelheden vocht drinken. De laxantia die het Flevoziekenhuis voorschrijft, zijn Moviprep en bisacodyl. Kleanprep, Picoprep en Pleinvue zijn voorbeelden van andere middelen op de markt die kunnen worden gebruikt. “Het op de juiste wijze innemen van de laxantia is heel belangrijk”, benadrukt Van Westen. “Net als het goed opvolgen van de adviezen voor vochtinname. Tijdens het intakegesprek leggen wij het gebruik van de medicatie uit. Na afloop geven wij een folder en eventuele individuele instructies op papier mee. Toch merken wij dat sommige patiënten moeite hebben met het juiste gebruik van de laxantia: de inhoud van de zakjes wordt onjuist gemengd of niet volledig opgedronken. 

Mensen met een vochtbeperking denken bijvoorbeeld dat zij niet alles mogen opdrinken. Het is dus zaak om mensen met een vochtbeperking van tevoren goed uit te leggen dat het vocht uit Moviprep niet door de darm wordt opgenomen. Dat komt doordat het mineraalzouten bevat. Ook komt het voor dat patiënten met chronische diarree voortijdig stoppen met laxeren omdat ze te vlug denken al ‘leeg’ te zijn. Ten onrechte. En ook vervelend, want achtergebleven ontlasting belemmert het zicht, en dat maakt goede inspectie vrijwel onmogelijk.” 

Medicatie aanpassen

Het kan nodig zijn dat patiënten voorafgaand aan de coloscopie het gebruik van bepaalde medicatie aanpassen of stopzetten. Het gebruik van ferro bijvoorbeeld, moet ten minste één week van tevoren worden gestaakt omdat het de ontlasting en daarmee het slijmvlies van de darm donker kleurt, waardoor poliepen minder goed zichtbaar zijn. Verder moet het gebruik van bepaalde bloedverdunners soms worden gestopt. Ook is er speciale aandacht voor diabetespatiënten. “Omdat tijdens het laxeren voorafgaand aan de scopie minder mag worden gegeten, moet bij hen de hoeveelheid insuline of het aantal tabletten worden aangepast om hypoglykemie te voorkomen. Dit wordt grondig doorgenomen bij de intake. Toch kan het eenmaal thuis nog tot vragen leiden”, aldus Van Westen, die desgevraagd wel een aanvullende rol voor de apotheek ziet bij de voorbereiding van patiënten op een coloscopie. “Patiënten krijgen tijdens de intake zoveel informatie, dat het zeker toegevoegde waarde kan hebben als apothekersassistenten er bij het ophalen van de medicatie nog eens extra aandacht aan besteden”, aldus Van Westen.

Rietje

Iedereen die wel eens een coloscopie heeft ondergaan, weet dat de drie dagen voorbereiding geen pretje zijn. Helaas bestaat er geen minder vervelende manier is om de darmen te reinigen. Van Westen heeft wel een tip die je mensen kunt meegeven aan de apotheekbalie. “Er bestaat geen leuk laxeermiddel en het smaakt ook echt niet lekker. Maar het helpt als je het middel koud drinkt. En vindt iemand het middel echt heel vies, adviseer dan om het door een rietje te drinken.”

Lees het volledige artikel in UA6-2020

UA is uitsluitend voor apotheekmedewerkers en is niet bedoeld voor consumenten