Houd je vakkennis up-to-date en neem elke dag een kijkje op www.ua.nl. Zo kun je jouw klanten nog beter adviseren!

Home>Professionals aan het woord>Sandra van Dulmen: "Leer signalen oppikken"

Professionals aan het woord

Sandra van Dulmen: "Leer signalen oppikken"

21 juli 2012
Deel met je vrienden
 
Sandra van Dulmen: "Leer signalen oppikken"

“Vaak gaat het om wat mensen tussen neus en lippen zeggen”. Sandra van Dulmen, hoogleraar Communicatie in de zorg, doet een boekje open over communiceren. Kunnen luisteren en kijken is belangrijker dan zelf aan het woord zijn.

Het effect: betere therapietrouw, en medicijnverspilling vóór blijven. Over doorvragen, navragen en het al dan niet gebruiken van een checklist.

“Juist een simpel zinnetje kan je een beeld geven van hoe de patiënt met zijn medicijnen omgaat. Daar moet je als apothekersassistent gevoel voor krijgen”, zegt Sandra van Dulmen. Ze is als onderzoeksprogrammaleider verbonden aan het Nivel, het Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg. Onlangs is ze een onderzoek bij twaalf apotheken gestart om de effecten te meten van de gesprekken die apothekers en apothekersassistenten voeren met patiënten met astma en/of COPD. Het zijn allemaal gebruikers van inhalatiecorticosteroïden, in totaal 340 patiënten. De gesprekken worden op video opgenomen. “We hebben daarvoor een type medicatie gekozen waarbij de apotheek een belangrijke voorlichtingsrol heeft. Daarom kozen we voor COPD-patiënten die minimaal een jaar inhalatiecorticosteroïden gebruiken; om te kijken of ze dit goed doen en welke ideeën er bij hen over leven.”

“Lukt het?”

“Een vraag als ‘Lukt het met de medicijnen?’ is te vrijblijvend. Je merkt aan de balie dat er soms weinig gelegenheid is voor een goed gesprek. Voor sommige gesprekken kun je de patiënt beter even meenemen naar een spreekkamer. Zowel bij een eerste als tweede uitgifte zou ik dit zeker aanraden.”

Eyeopener

Het onderzoek bij de apotheken loopt nog en tot nu toe heeft Van Dulmen vooral de gesprekken met apothekers gezien. “Bij bijna elke patiënt is er wel iets wat niet goed gaat”, valt haar nu al op. Mensen houden bij het inhaleren hun adem niet vast, spoelen hun mond niet achteraf of proberen af en toe of ze zonder medicatie kunnen, terwijl die bedoeld is als onderhoudsdosering. Het blijkt dat een feedbackgesprek voor alle deelnemers zinvol is. “Voor de apothekers is het een eyeopener. Ze zeggen dat ze de volgende keer beter op hun tekortkomingen gaan letten.”

Expliciet vragen

Er blijken verschillen te zijn in de mate waarin het consequente gebruik aan de orde wordt gesteld. Sommige apothekers vroegen er niet naar, sommigen tussen neus en lippen, maar er waren ook apothekers die iemand specifiek vroegen wanneer die het middel voor het laatst had gebruikt of wanneer hij iemand het voor het laatst was vergeten en onder welke omstandigheden dat gebeurde. Van Dulmen: “Je moet er zo expliciet mogelijk naar vragen. Het is voor veel mensen immers moeilijk om het toe te geven als ze hun medicatie niet goed gebruiken.” Wat haar in de gesprekken met apothekersassistenten opvalt, is dat deze korter zijn en wat meer gestandaardiseerd verlopen. Assistenten vragen patiënten lang niet altijd voor te doen hoe hun inhaler te gebruiken en gaan minder dan de apothekers in op onderwerpen die niet strikt met het gebruik van inhalatiemiddelen te maken hebben. Ze vond de gesprekken verder overigens goed verlopen.

Omgaan met checklists

Voor advies- en voorlichtingsgesprekken zouden apothekersassistenten een zekere basis aan gesprekstechnieken in huis moeten hebben. Van Dulmen: "De eerste voorwaarde is kunnen luisteren en kijken. Soms gaat het vooral om wat mensen níet zeggen. Dat oppikken van signalen is iets wat iedereen kan leren.” Soms gebruiken apothekersassistenten een checklist. Zo’n checklist helpt alle onderwerpen aan de orde te stellen, maar hij bepaalt wel erg de agenda van het gesprek. Van Dulmen: “Vooruitlopend op de resultaten van ons onderzoek zou ik willen zeggen: hanteer zo’n lijst wat losser. Leg het gebruik aan de patiënt uit en vraag welke onderwerpen hij zelf graag wil bespreken.”

Terug naar het overzicht

Deel met je vrienden
 
Klik om te bladeren! Klik op de afbeelding om
UA nummer 5 te bekijken!
Ontvang je UA nog niet thuis?
Registreer je dan hier
App-code opvragen!